چهارشنبه 15 آذر 1300 / 7 دسامبر 1921 / 7 ربيع الثانى 1340 * ملاقات كارگزار گيلان و كنسول روسيه مؤيد حضور كارگزار گيلان ، در انزلى با كنسول روس ملاقات نمود . در اين ملاقات كنسول روس از مجلس و واگذارى امتياز نفت شمال به كمپانى استاندارد اويل ابراز ناراحتى و نارضايتى كرد و صراحتا گفت : « عنقريب مجبور مىشويم كه مجددا شروع به بعضى عمليات نماييم . » همچنين در اين ملاقات راجع به مسأله دريافت پانزده منات طلا از مسافرين ايرانى ، امضاى تذكره و تحصيل اجازه عبور براى مسافرين گفتگو شد . كنسول روس در اين‌باره اظهار داشت اين امر ، بنا به دستور رسيده از مقامات مسكو است . لازم به ذكر است ، حتى بعضى از نظاميان روس كه به عنوان كارگرى در انزلى و در ادارات « پرت » ، « ليانازوف » و تجارتخانهء « سان‌ترسايوز » و . . . مشغول بودند از ايرانىهايى كه مىخواستند به بادكوبه عزيمت نمايند ، پانزده منات طلا دريافت مىكردند . 1 * مخالفت با وجود دفاتر پستى انگليس در ايران پيرو مكاتبات و مذاكرات قبلى وزارت پست و تلگراف با وزارت امور خارجه راجع به وجود دفاتر پستى انگليس 2 در ايران ، امروز بار ديگر وزارت پست و تلگراف اعتراض و مخالفت خود را با وجود اين دفاتر پستى در جنوب ايران اعلام نمود . وزارت پست و تلگراف كه تأسيس اين دفاتر پستى توسط انگليسىها را مغاير با اصول مالكيت ايران مىدانست با خاطرنشان ساختن اهميت اين مسئله از نقطه‌نظر وارد آمدن خسارت به استقلال و اقتصاد كشور از وزارت امور خارجه تقاضا نمود ، در رفع اين مشكل بكوشد . 3 داوود مفتاح السلطنه سفير ايران در لندن نيز پس از مذاكره با وزارت خارجه انگليس در خصوص توقف فعاليت دفاتر پستى انگليس در خوزستان به وزارت امور خارجه اطلاع داد ، وزارت امور خارجه انگليس پاسخ داده است اين موضوع همانطور كه از ابتدا شروع شده مىبايست در تهران ما بين وزارت خارجه ايران و سفارت انگليس در تهران پايان يابد . 4 * ورود گزارشگر انگليسىها به سرخس ناصرى « محب اللّه خان » ، جمعدار و اخبارنويس انگليسىها كه سال گذشته در سرخس با همكارى شوكت الدوله به طايفهء جمشيدى اسلحه داده و آنان را به شرارت در خاك روس تحريك نموده و در نتيجه منجر به قتل عده‌اى از تراكمه اتباع روسيه و اعدام چند نفر اتباع ايرانى گرديده بود ، مجددا امروز به سرخس ناصرى وارد شد . از آنجا كه احتمال داشت با بودن مشار اليه 5 در سرخس ، قضاياى سال گذشته تكرار شود ، كارگزارى سرخس ضمن ارسال گزارش فوق به وزارت امور خارجه خواست ، قبل از وقوع هرحادثه‌اى ، از اقدامات مشار اليه جلوگيرى شود . 6

--> ( 1 ) . مراسله كارگزار گيلان به وزارت خارجه ، 18 / 9 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 39 ، پ 1 ، ص 40 . ( 2 ) . لازم به ذكر است ، انگليسىها از ايجاد دفاتر پستى توسط وزارت پست و تلگراف در آبادان و اهواز و محمره جلوگيرى مىكردند . حتى كمپانى نفت جنوب به منافعى كه به موجب امتياز نفت از ثروت ايران مىبردند قناعت نكرده ، با تأسيس دفتر پستى ، ايران را از بخشى از درآمدهاى پستى نيز محروم كرده بودند . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 33 ، پ 1 ، ص 56 ) . ( 3 ) . مراسله وزارت پست و تلگراف به وزارت خارجه ، 15 / 9 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 33 ، پ 1 ، ص 56 . ( 4 ) . مراسله سفير ايران در لندن به وزارت خارجه ، 15 / 9 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 33 ، پ 1 ، ص 17 . ( 5 ) . محب اللّه خان در تاريخ 14 بهمن به موجب دستور تلگرافى « ماژور و انس » از صاحب‌منصبان انگليس به مشهد بازگشت ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 44 ، پ 12 ، ص 169 ) . ( 6 ) . گزارش تلگرافى كارگزارى سرخس به وزارت خارجه ، 16 / 9 / 1300 ، ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 44 ، پ 12 ، ص 197 ) .